☕ Nhàn đàm về giao thông và thoát nước

 Dear các anh/chị

Nhân đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, mạn phép diễn đàn xin tản mạn cuối tuần về 2 vấn đề bức xúc hiện nay của Hà Nội: giao thông và thoát nước.

1./ Giao thông: 

a.- Tôi nghe hơi nồi chõ về chuyện tổng thống Hoa Kỳ Washington có ý tưởng xây dựng đường phố theo kiểu như bàn cờ và các đường phố đều đánh số. Ví dụ các tuyến phố theo trục Bắc Nam thì tên phố theo số lẻ tăng dần từ Tây sang Đông, còn các tuyến phố trục Đông Tây thì tên phố tăng dần từ Bắc xuống Nam. Giữa 2 tuyến phố song song bất kỳ chỉ có 1 số nhà. "Nhà" ở đây được hiểu theo nghĩa rộng: tòa nhà (building), 1 khu tổ hợp (complex)v.v. Mới nghe có vẻ hơi kỳ quặc. Nhưng đây là một thành phố không cần bản đồ vì người ta chỉ cần xem số nhà là biết cách đi đến đó từ bất cứ 1 điểm nào khác trong thành phố. Lợi ích thì có thể kể ra vô vàn. Các anh/chị để ý rằng "36 phố phường" đường bé tý tẹo tèo teo nhưng theo kiểu bàn cờ nên rất hiếm khi xảy ra ách tắc giao thông mặc dù đi lại ở đó "cực kỳ lộn xộn".

b.- Các nhà "quy hoạch Hà Nội" thì đưa ra đủ các loại biện pháp a, b, c, d, ... để giải quyết ách tắc giao thông. Tôi thấy ít nhất có một nghịch lý làm cho giao thông ngày càng ách tắc trầm trọng, đó là: xây các tòa nhà chọc trời bên cạnh các phố "bé tý tẹo". Nếu các tòa nhà đó chứa hàng chục nghìn commuters khi đổ ra đường vào giờ cao điểm thì không tắc mới là lạ. (Cái này phải nhờ NBC và đệ tử giải thông tắc đường - và phải chờ thêm mấy chục năm nữa các đệ tử của NBC mới có cơ hội nhận giải Fields.)

2./ Thoát nước:

a.- Các cụ vua Lý chả bao giờ phải bận tâm đến chuyện thoát nước cho Thăng Long vì Thăng Long lúc đó là đất của trăm sông, nghìn hồ - một hệ sinh thái cấp thoát nước tuyệt vời. Sông, Hồ bây giờ thành quá hiếm - chắc phải xem thêm bộ sưu tập của Đoàn Bắc tới đây (ngày 7/10 tại Thư viện Hà Nội).

b.- Tôi cũng nghe hơi nồi chõ bên Tokyo (Nhựt Bổn) để thoát nước, họ làm một hầm ngầm khổng lồ - nghe nói lúc khánh thành họ làm một buổi hòa nhạc (concert) dưới hầm đó và mời các quan chức thành phố đến thưởng thức. Tôi tưởng tượng nếu Hà Nội làm một hầm kiểu như vậy ở phía trũng của thành phố có sức chứa = diện tích Hà Nội x 50 cm thì hoàn toàn có thể làm hầm đệm để hút được nước của các "đại hồng thủy" kiểu như hồi ngày 31/10/2008. Tất nhiên, ngoài việc xây hầm đó ra, các khu vực trũng cục bộ cũng cần có ống ngầm hút về hầm. Sau đó, dùng các máy bơm "túc tắc" bơm ra sông Hồng - chả vội. Lúc đó Hà Nội mưa "vô tư" - càng mát.

Chúc các anh/chị cuối tuần thư giãn và đi ngắm đèn hoa ở các phố "nhớn", cộng với ngắm các đôi chim bồ câu - tôi cứ tưởng Hà Nội sắp tổ chức đám cưới tập thể cho 1.000 cô dâu - chú rể nhân dịp Đại Lễ 1.000 năm!!! Thấy các đôi chim bồ câu khắp nơi :-)

Trân trọng

levanloi

 

☕ Nhàn đàm về đầu tư

 

Dear các anh/chị

Tôi thuộc loại ngồi ăn xó bếp nhưng thích nói chuyện triều đình. Ít ra nó có một tác dụng là giảm xì trét.

1./ Thời buổi này nói cái gì cũng phải dùng từ "đầu tư" cho hoành tráng (mốt). Nhưng đầu tư - từ đâu? Tôi học mót các từ như "gây quỹ", "gọi vốn" từ các đại gia hay tranh luận trên báo. Ví dụ dự án ĐSCT chi khoảng 56 tỷ ù ét đê và tôi thấy họ lấy vốn từ ODA. Phương án gọi vốn này với suy nghĩ khá giản dị: 56 tỷ chia khoảng 30 năm nên mỗi năm chừng 2 tỷ (non 1 tý). Và 30 năm nữa chúng ta vẫn chấp nhận là có vốn ODA đều đều thế. Nói tóm lại 30 năm nữa chúng ta sẽ vẫn như bây giờ.

2./ Lại nói năng lực quản lý và điều hành vốn. Đại loại như tôi có khoảng mấy trăm nghìn tiền VNĐ trong túi thì cực dễ: ăn trưa, chi gửi xe máy, ... Còn mấy anh bạn có mấy trăm triệu thì thấy các anh này khổ lắm: giá vàng giá đất biến đổi tý thấy các anh ý long lên sòng sọc quên cả xem đá bóng, xem tennis, ... Tôi đọc được hồ sơ của mấy thằng Tây nó khoe nó đã từng điều hành được một capital 25 triệu USD. Đem so với mấy anh bạn của mình, thấy quả là đáng nể. Còn dự án ĐSCT sẽ điều hành 56 tỷ USD qua thời gian 30 năm thì tôi quả thật phải sụp xuống "ngũ bái, ngũ bái, ..." các cụ, kỵ, ...

3./ Lại nói vốn ODA. Các ý tốt của ODA thì nhiều người nói rồi, tôi nói lại thành ra thừa mà nhiều khi còn "không chuẩn". Chỉ có một điểm tôi khá chắc: đó là nếu ta vay vốn ODA của nước A thì phải sử dụng công nghệ của nước A. Về hình thức họ cũng có thầu nọ thầu kia nhưng nói túm lại là các công ty bỏ thầu đều là của nước A và kết quả của gói thầu vẫn là một cái giá ở trên "Trời". Việc này hoàn toàn khác với việc chúng ta vay thông thường. Nên các nước cho vay ODA thực chất là tiếp thị theo kiểu chiếm thị phần, áp đặt công nghệ.

4./ Trong một email trước tôi có "ý mọn" là chúng ta muốn phát triển công nghiệp, chúng ta nên nghĩ đến "máy cái" về công nghệ. Ví dụ FPT họ có viện nghiên cứu lại có bộ phận nghiên cứu công nghệ vũ trụ - quả thật đó là một điều tuyệt vời. Còn nếu chúng ta chỉ "mua" công nghệ trong điều kiện chúng ta thiếu vốn lại bị ép theo một cuộc chơi khi vay vốn ràng buộc theo nhiều điều kiện có lợi của bên cho vay thì chúng ta không khéo sẽ thành bãi rác công nghệ.

5./ Tôi có "ý mọn" khác là thay vì xây ĐSCT, ta lấy vốn đó để khai thác các nguồn lợi về biển và hải đảo - đi kèm là công nghệ bảo vệ các nguồn lợi đó. Cái này thì công nghệ của Nhật cũng rất hoành tráng. Một năm bỏ ra khoảng 2 tỷ ù ét đê cho việc này là cũng "được của nó" đấy chứ.

Thấy diễn đàn văng vắng, lại "ngứa tay" gõ gõ cho đỡ buồn ... Mong các anh/chị thông cảm.

Trân trọng

levanloi

☕ Nhàn đàm ICT: lạm bàn về đào tạo ICT

 Dear các anh/chị

Hôm nay thấy diễn đàn văng vắng, lại xin phép lạm bàn về đào tạo ICT.

1./ Tôi không phải là nhà giáo. Thú thật tôi có đi dạy vài môn, vài học kỳ, ở vài trường. Nhưng toàn là amateur (nghiệp dư) do mấy anh bạn lười dạy/không thích dạy môn đó (ICT thôi, vì tôi học ICT ra) và thế là gí cho tôi. Tôi nhận vì nghĩ dạy cũng là học.

2./ Để dạy được mấy môn ế ẩm đó, tôi bắt đầu bằng soạn giáo trình. Sao mà khó thế! Tôi đành lên Internet lục tìm hướng dẫn của mấy đại ca. Được một mớ, thả vào mấy thư mục để ngồi ngâm dần chữ thánh hiền của họ.

3./ Lại nghĩ, không biết khi dạy cho học sinh 10 thứ, họ có dùng không, dùng được bao nhiêu trong 10 thứ đó hay lại bị quẳng hết vào sọt rác?

Rồi tôi nghĩ, lúc nào họ quẳng nhỉ? Đương nhiên là lúc họ thấy cái học được chẳng cần vào việc gì.

4./ Đem chuyện đó tán với mấy anh bạn, các anh này bảo "cậu phải soạn được cái gì nó hot hot tý".

Vậy thì phải ước đoán được thị trường lao động trong tương lai/hoặc đo được nhu cầu thị trường lao động hiện tại? (Hồi năm 2006/2007/2008 anh/chị nào có kiến thức thị trường chứng khoán thì oai lắm. Tôi nghe kể (chắc xạo) có một số sàn tuyển người chỉ cần phân biệt và phát âm đúng chữ "chứng" chứ không phải "trứng" khoán là được tuyển. Thực tế hiện nay các sàn “trứng” khoán không còn hấp dẫn như hồi đó nữa.)

5./ Tôi lại nghe mấy thằng Tây nó bảo dạy là dạy phương pháp tư duy, giáo trình và chương trình học phải phục vụ cho phương pháp tư duy đề ra. Ngẫm nghĩ thấy bọn nó cũng có lý.

Như thực tế xảy ra, qua các thời kỳ khủng hoảng kinh tế, thị trường lao động ICT biến động mạnh. Người học ICT ra chưa chắc đã làm trong ngành ICT. Họ đem cái đã học ICT đi theo họ và làm ở ngành khác. Và họ nhiều lúc cũng rất thành công.

6./ Bậc thánh hiền dạy: dĩ bất biến ứng vạn biến. Tôi thấy rằng lý tưởng về bài giảng hay, hoặc môn học hay là sau bài giảng/môn học đó người học nâng được bậc tư duy, nhờ cái họ học được là phương pháp tư duy. Cái bất biến là phương pháp tư duy. Cái vạn biến là thực tế xã hội luôn luôn thay đổi.

7./ Thực tế ICT biến đổi hàng ngày, hàng giờ. Tôi biết tuy vậy, phương pháp tư duy vẫn luôn bất biến. Chỉ có điều, nhặt được cái bất biến để riêng ra và lấy thực tế minh họa cho cái bất biến đó là việc làm cực kỳ khó. Đúng là easy said than done. Nói dễ làm khó.

8./  Tuy vậy, tôi vẫn khư khư cho rằng nếu làm được (tức là truyền đạt được phương pháp tư duy) thì người học rất nhàn mà lại thông minh lên. Các ví dụ minh họa cho phương pháp tư duy có thể bị quẳng vào sọt rác do tính lỗi thời của ví dụ, nhưng phương pháp tư duy sẽ ở lại với người học.

Có chút ý mọn, lạm bàn với các nhà giáo … Có gì không phải, bỏ quá cho.

Trân trọng

levanloi