☕ Nhàn đàm: Nguyên khí ICT_VN

Dear các anh/chị

Nhớ câu của Thân Nhân Trung, Tiến sĩ dưới thời Lê Thánh Tông: "...Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh mà hưng thịnh, nguyên khí suy thì thế nước yếu mà thấp hèn. Vì thế các bậc đế vương thánh minh không đời nào không coi việc giáo dục nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí quốc gia làm công việc cần thiết..."

"Apply" câu trên vào ICT VN thì được "...Hiền tài là nguyên khí của ICT VN, nguyên khí thịnh thì thế ICT mạnh mà hưng thịnh, nguyên khí suy thì thế ICT yếu mà ít được xã hội trọng dụng. Vì thế các bậc lãnh đạo, đại gia ICT sáng suốt, thông minh không đời nào không coi việc giáo dục nhân tài ICT, kén chọn kẻ giỏi ICT, vun trồng nguyên khí ICT làm công việc cần thiết..." :-)

Nếu chúng ta coi câu trên là đúng thì suy ra:

1. Nguồn nhân lực có tính đổi mới sáng tạo cao mới là quan trọng; đấy là cái mầm để tạo ra các sản phẩm ICT, các dự án ICT (FOSS và NON-FOSS :-));

2. Vì vậy, đào tạo, tập huấn nguồn nhân lực có hiểu biết và vận dụng sáng tạo ICT là công việc cần thiết và thường xuyên;

3. Nguồn nhân lực có hiểu biết và vận dụng sáng tạo ICT không chỉ là các sinh viên ngành ICT, đó là một tập hợp lớn hơn nhiều: các nhà giáo, doanh nhân, doanh nghiệp, các nhà hoạch định chính sách, nhà lãnh đạo, ...

4. Tạo môi trường, tạo cơ chế "hút" nhân tài ICT từ mọi nơi, ...

5. Những người trong ngành ICT ghi nhận, tôn vinh các kẻ giỏi ICT, vun trồng, khuyến khích nhân lực có "tiềm năng" giỏi ICT, ...

6. Các bậc lãnh đạo, đại gia ICT sáng suốt, thông minh tạo nhiều jobs ICT trong các ngành khác ...

...

Ô, tôi có mơ không nhỉ?

Học tập anh Ái Việt: xin phép các anh/chị có mấy ý kiến 2 xu ...

Các anh/chị nào không quantâm vuilòng bỏqua - xin cảmơn.

Trântrọng

levanloi

 

☕ Nhàn đàm ICT: Tìm vốn cho dự án CNTT

Dear các anh/chị

Cuối tuần "nhàn cư ... viết bài cho diễn đàn ICT_VN" 😊.

Giả định là chúng ta có ý tưởng "cực hay" về một dự án CNTT và rất muốn tìm cách thực hiện dự án đó. 

• Ví dụ 1: Đưa sách giáo khoa lên "đám mây" và mở cho mọi đối tượng tải xuống máy tính bảng, máy tính xách tay, PDA, ... Và gọi dự án đó là (Anh hóa một tẹo cho "sành điệu"): TextbookCloud. Thời gian dự kiến của dự án khoảng 8 năm (2013-2020);
• Ví dụ 2: Phát triển một hệ quản trị cơ sở dữ liệu có kiến trúc hướng dịch vụ, tiếng Việt được tích hợp sẵn, có phần tạo mã tự động để có ngay các phần mềm cho dịch vụ tương ứng và có thể chạy trên hệ điều hành bất kỳ (hệ điều hành hiện nay và các hệ điều hành sẽ xuất hiện trong tương lai). Và cũng "sành điệu" bằng cách đặt tên là SOAviDB+appsGEN.  Thời gian dự kiến của dự án khoảng 18 năm (2013-2030).

Bước "khó nhất" mà thực ra "dễ nhất" đã xong. Bây giờ là lúc nghĩ tới lấy đâu ra tiền và người để thực hiện dự án? Cách nào?

1. Giải pháp thói quen: Viết dự án và xin tiền từ các Bộ, ngành. Có mấy điểm "tiền khả thi" đáng suy nghĩ:
• Chưa thấy một tiền lệ nào có dự án dài đến như vậy cả. Thường là 1 năm, dài là 2 hoặc 3 năm. Viết xong dự án phải nghĩ đến chuyện bảo vệ kết thúc dự án là vừa :-)
• Các dự án chỉ thuần là "ý tưởng" thì rất khó xin được đủ tiền, phải có cái gì đo là máy móc, thiết bị "đắt đắt tẹo" mới ổn. Nếu chỉ thuần ý tưởng thì số vốn xin được sẽ rất ít và nguy cơ chết yểu giữa chừng là rất cao.
2. Giải pháp xin vốn VC (Venture Capital - Quỹ đầu tư mạo hiểm): Giải pháp này thoạt nghe sẽ rất "oách" nhưng nhìn kỹ lại sẽ gặp rào cản rất lớn: triển vọng kinh doanh của ý tưởng? Cả 2 ví dụ trên đều "hay" nhưng triển vọng kinh doanh "mờ mịt" nên nhà đầu tư sẽ nghe chăm chú, gật gù tán thưởng và sau đó sẽ chào tạm biệt và hẹn gặp lại :-)
3. Giải pháp từ doanh nghiệp: Cả 2 ví dụ trên đều thấy là dự án phát triển dựa trên nền nghiên cứu liên tục, người sau thừa kế ý tưởng người trước, kết hợp kết quả nghiên cứu với thử nghiệm sản xuất kinh doanh. Hình như có 1 lần đã nêu trên diễn đàn này, anh Lê Trường Tùng, nói về nguồn vốn cho nghiên cứu khoa học: không chỉ nhà nước mà phải cả doanh nghiệp nữa. Nếu doanh nghiệp có trường đại học riêng (như FPT) là tôi nghĩ dự án kiểu này sẽ "fit": các nghiên cứu từ dự án => giảng dạy cho sinh viên, nghiên cứu viên => đem thử nghiệm sản xuất, kinh doanh => feedback cho dự án để nghiên cứu tiếp => lấy ý tưởng từ giảng viên, sinh viên, nghiên cứu viên => ... Vòng xoáy phát triển dự án theo kiểu "prototype".

Tôi xin lưu ý là đây chỉ nhàn đàm cho vui và mang đầy tính chủ quan của người viết nên có gì không phải mong các anh/chị lượng thứ.

Các anh/chị nào không quantâm vuilòng bỏqua - xin cảmơn.

Trântrọng

levanloi

 

☕ Nhàn đàm ICT: Portals & Databases & Usability

Dear các anh/chị

Hôm nay cuối tuần xin phép diễn đàn nhàn đàm một tẹo về cổng thông tin điện tử (cổng/cổng thông tin) và cơ sở dữ liệu (CSDL). Xa hơn, xin phép diễn đàn bàn một tẹo về tính khả dụng (usability).

1./ Cổng thông tin của chúng ta đúng là "trăm hoa đua nở": gần như bộ, ngành nào cũng có, và gần như tỉnh/thành phố nào cũng có. Không chỉ có một, các đơn vị này có khoảng vài ba cái đến trên một chục.

2./ Đứng đằng sau cổng thông tin thường có ít nhất một CSDL. Chúng ta có thể hiểu nôm na là CSDL chính là cái kho chứa thông tin cho cổng. Các thông tin đó được sắp xếp một cách "khoa học" để thay đổi, thêm bớt, tìm kiếm một cách dễ dàng.

3./ Do đặc điểm phát triển của ICT nên các cổng dựa trên các nền tảng khác nhau: ASP, .NET, PHP, Perl CGI, Cold Fusion, Java JSP & serverlet, ... CSDL cũng vậy: có thể là DB II, Oracle, SQL Server, MySQL, PostgreSQL, ...

4./ Khi tìm kiếm thông tin thì chỉ cần Google cái là xong, chả cần quan tâm những cái phức tạp trên để làm gì. Tuy nhiên, thưa các anh/chị, động tác Google này chỉ được coi là thủ công :-) Sự vĩ đại của Google thì khỏi bàn. Tuy nhiên, tôi đang muốn hướng các anh/chị đến một vấn đề khác: tính khả dụng của tập hợp các cổng & CSDL nói trên.

5./ Ví dụ chúng ta tìm các khu công nghiệp trên địa bàn cả nước. Trừ trường hợp có một cơ quan nào đó quản lý tổng thể, còn nếu không thì chúng ta sẽ lần lượt xem/sao chép thông tin từ 63 cổng?!

6./ Chúng ta sẽ đặt câu hỏi là: các cổng thông tin và CSDL trên liệu có cùng cấu trúc hoặc có cấu trúc tương tự không? Câu trả lời là: KHÔNG.

7./ Dưới góc độ của cộng đồng doanh nghiệp, họ rất cần một khối thông tin liên thông, chúng ta tạm gọi/đặt tên là khối thông tin Chính phủ. Khối thông tin Chính phủ = các cổng & CSDL của các bộ, ngành và 63 địa phương.

8./ Với cấu trúc khác biệt của các cổng và CSDL như vậy, liệu có tạo ra được một khối thông tin liên thông được không? Câu trả lời là: CÓ với chữ CÓ viết hoa để khẳng định tính khả thi: sử dụng một bộ giao thức (Protocol) chung (có nhiều cách - chẳng hạn XML). Đơn vị thực thi? Chỗ này tôi không dám lạm bàn vì có các anh/chị là lãnh đạo có mặt trên diễn đàn này. Khi đạt được tính liên thông, các cổng & CSDL đạt được tính khả dụng cao hơn mà lợi ích mang lại là cho cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

9./ Ví dụ: khi có kênh thông tin Chính phủ - Doanh nghiệp, doanh nghiệp của chúng ta sẽ rất cạnh tranh vì các vướng mắc, khó khăn sẽ được "liên thông" đến bộ, ngành hoặc địa phương tương ứng và sẽ có các giải pháp kịp thời!

Không biết tôi có nằm mơ không? Nhưng nhàn đàm mà, phải hơi quá lên một tẹo cho vui :-)

Các anh/chị nào không quantâm vuilòng bỏqua - xin cảmơn.

Trântrọng

levanloi

 

☕ Nhàn đàm ICT: quản trị doanh nghiệp và văn hóa doanh nghiệp

 Dear các anh/chị

Các tuần rồi thấy các anh/chị bàn luận sôi nổi về triết lý giáo dục – tôi không thạo nên chỉ biết đứng dựa cột mà nghe.

Để góp vui thêm một tẹo, tôi muốn nhàn đàm về quản trị doanh nghiệp – chúng ta đang ở đâu trong thế giới này? Tôi xin lưu ý các anh/chị những gì viết sau đây chỉ mang tính chất vui vẻ thôi – không đúng, không sai – vui là chính.

1. Tôi có tham khảo CV của một số người quản trị gia bên Mỹ trong phụ lục của một vài dự án mà tôi vô tình đọc được. Tôi thấy họ hay khoe là quản trị được lượng vốn 25 triệu $, người cao nhất là 200 triệu $. Họ tỏ rất tự hào vì họ “quản được” số vốn như vậy!

2. Ngẫm lại cho chính bản thân mình: họ tự hào thế là quá đúng. Nếu trong ví mình có ít tiền và chỉ tiêu vào mấy vụ bia hơi, cà phê thì đúng là đơn giản. Khi bắt đầu làm cái gì đó phải vay, rồi nợ tiền hợp đồng không giả đúng hạn là người như lên cơn sốt. Điều hành có một chút bé tẹo tèo teo mà quản rối như canh hẹ. Thế mới thấy họ giỏi – thật giỏi.

3. Phục họ đã đành – nhưng cái đáng suy nghĩ nhất là cách tư duy của họ. Họ tập hợp những người có khả năng quản 25 triệu $, 200 triệu $. Tổ hợp lại với đội ngũ hàng trăm, hàng nghìn người dưới chỉ huy của các “tổng công trình sư” họ sẽ có khả năng quản hàng tỷ, hàng chục tỷ, hàng trăm tỷ $.

4. Chúng ta cũng có rất nhiều các tập đoàn, tổng công ty với vốn hóa thị trường hàng tỷ, hàng chục tỷ USD. Rất nhiều đại gia trong ngành ICT vẫn đứng vững, thậm chí tăng trưởng cao qua sóng gió. Xin chúc mừng họ và bản thân tôi cũng rất tự hào vì chúng ta có những con người có khả năng quản lý tốt như vậy.

5. Hình dung các tập đoàn đa quốc gia mới thấy độ phức tạp lên đến mức nào. Lấy vị dụ như Intel. Tôi nghe nói Intel có mặt ở trên 80 quốc gia/nền kinh tế. Riêng về nguồn nhân lực, họ sẽ phải quản nhân viên có nguồn gốc đa văn hóa, đa sắc tộc và có thể không phải tất cả trong số họ nói thạo tiếng Anh, rồi cách trình bày, diễn đạt chưa chắc làm cho người tiếp thu hiểu đúng ý, đúng nội hàm của thông điệp muốn truyền đạt. Té ra, họ không chỉ giỏi quản tài chính, dòng tiền mà họ còn giỏi về kết nối văn hóa, tạo các chuẩn về giao lưu văn hóa (không phải bộ TCP/IP đâu J).

6. Ở Việt Nam chúng ta đã có các anh “Hai” trong lĩnh vực này: Viettel, FPT, TMA, … Như Viettel họ đã “vươn ra thế giới” chiếm lĩnh thêm thị trường như Laos, Cambodia, Peru, Mozambique, Haiti. FPT và TMA là các đại gia về outsourcing. Họ tiếp cận với các nền văn hóa khác nhau, cách ký hợp đồng cũng khác, ký hợp đồng xong rồi không biết là bên người ta có thanh toán đúng hẹn cho mình không, tiếp cận ai để “dò la” thông tin … Rất đa dạng và nói chung là rất khó.

7. Giả dụ như các anh “Hai” mở các “lò” đào tạo, tư vấn cho các doanh nghiệp khác, cho các đàn em  – “trong nhà đóng cửa bảo nhau”. “Bảo nhau” ở đây là các cách thức quản trị doanh nghiệp lớn, mách các “mánh lới” của nước ngoài, tránh các “bẫy” của họ (mà các đại ca đã từng bị bẫy), mách các “gu” của các nền văn hóa khác nhau, trường hợp nào thì nâng giá hợp đồng, … Được như vậy thì thật là phúc đức cho cộng đồng doanh nghiệp – chí ít cũng là cộng đồng ICT J.

Tôi xin nhấn mạnh lại là các ví dụ trên do tôi tưởng tượng ra để minh họa cho nhàn đàm. Tôi biết trên diễn đàn này có nhiều anh/chị là các nhà NCKH, là lãnh đạo hàng đầu, nếu có gì không phải thì xin các anh/chị bỏ quá cho.

Các anh/chị nào không quantâm vuilòng bỏqua - xin cảmơn.

Trântrọng

levanloi

 

☕ Nhàn đàm về nghiên cứu khoa học

 Dear các anh/chị

Nhân dịp năm mới Tây lịch, tôi xin Chúc mừng Năm mới tới các anh/chị. Và nhân dịp năm mới Nhâm Thìn sắp đến, tôi xin có lời cung chúc tân xuân.

Trước đây anh AiViet trên diễn đàn này có bàn tới nghiên cứu khoa học (NCKH), là các vấn đề mà Nhà nước giao cho các nhà khoa học nghiên cứu. Hôm nay nhân có chút thời gian rỗi, xin phép các anh/chị nhàn đàm một chút về ai ra đề bài NCKH và ai là người nên ra đề bài NCKH. Vì NCKH rộng nên tôi chỉ xin giới hạn lại nhàn đàm trong lĩnh vực CNTT.

1./ Theo trải nghiệm của chính bản thân tôi thì thường là các nhà nghiên cứu tự ra đề bài cho cộng đồng của mình và trong phần lớn các trường hợp là ra đề bài cho chính mình. Ví dụ, tôi xin đăng ký đề tài và nếu được duyệt thì tôi sẽ nghiên cứu đề tài đã đăng ký. Nếu tôi có chút uy tín thì khả năng tôi được duyệt là rất cao. Và thường trước khi đăng ký, tôi phải chọn các đề tài gần như chắc chắn làm được. Quy trình này dẫn đến việc NCKH chẳng có gì là mạo hiểm cả. Theo tôi, cái dở nhất của quy trình này là chúng ta chỉ tạo ra được các viên sỏi nhỏ, rời rạc. Các viên sỏi đó dù có phép màu biến thành ngọc đi nữa, thì các viên ngọc đó cũng rời rạc, chỉ lấp lánh cho chính bản thân mình.

2./ Vậy ai là người nên ra đề bài NCKH? Tôi nghĩ tôi chưa đủ khả năng để trả lời trọn vẹn câu hỏi khó này. Tuy nhiên, quan điểm của tôi là người ra đề bài NCKH không nên là các nhà nghiên cứu. Họ nên là các nhà lãnh đạo, là những người lăn lộn với thực tiễn và nhận thấy các thách thức và giao nhiệm vụ cho các nhà nghiên cứu giải các thách thức đó.

3./ Một số ví dụ mà tôi có thể tưởng tượng ra :-)

• Các nhà lãnh đạo quân sự nhận thấy an ninh biển đảo có ý nghĩa rất quan trọng nên giao cho các nhà NCKH CNTT tìm cách để kiểm soát an ninh biển đảo, chẳng hạn mỗi tàu, thuyền của ta đều có một ID, khi ra biển đều có tín hiệu phát lên vệ tinh để một trung tâm nào đó thu lại, quản lý và nhận biết tất cả các tàu, thuyền đó.
• Các nhà lãnh đạo, quản lý tài nguyên môi trường thấy rất cần gắn các dự án đầu tư với kiểm soát môi trường nên giao cho các nhà NCKH CNTT làm bản đồ về tài nguyên - môi trường - đầu tư.
• Các nhà lãnh đạo về giáo dục - đào tạo nhận thấy cần hiện đại hóa sách giáo khoa trung học phổ thông nên yêu cầu các nhà NCKH CNTT tạo hệ HighSchool Cloud và gắn Smart Textbooks với Cloud này.
• Các nhà lãnh đạo về nước sạch nông thôn nhận thấy cần có hệ thống truyền thông không dây (wireless) đến tận xã vùng sâu, vùng xa để hướng dẫn trực tiếp các biện pháp có nước sạch cho mọi vùng, miền và cho tất cả các mùa trong năm.
• Ban phòng chống lụt bão nhận thấy trong mùa mưa bão cần có hệ thống cảnh báo tự động gửi đến tất cả các máy điện thoại di động di chuyển, đi lại trong vùng nguy hiểm để bất cứ ai dù không xem truyền hình hay nghe đài đều được cảnh báo nếu họ nằm trong vùng nguy hiểm.
• ...

Tôi xin nhấn mạnh lại là các ví dụ trên do tôi tưởng tượng ra để minh họa cho nhàn đàm. Tôi biết trên diễn đàn này có nhiều anh/chị là các nhà NCKH hàng đầu, là lãnh đạo, nếu có gì không phải thì xin các anh/chị bỏ quá cho.

Các anh/chị nào không quantâm vuilòng bỏqua - xin cảmơn.

Trântrọng

levanloi