Tôi tò mò về từ Disruptive và từ Breakthrough, từ tiếng Anh dịch ra tiếng Việt như thế nào. Breakthrough thì dịch là “đột phá” – chắc là ổn cả về nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Tôi dùng Google Translate dịch cụm từ “Disruptive Innovation” thì được “đổi mới đột phá” – chưa thỏa mãn lắm vì nó gần nghĩa với Breakthrough. Tra từ điển Laconec (www.laconec.com) của anh Lê Khánh Hùng về từ “Disruptive” thì cho kết quả “được đặc trưng bởi tình trạng náo động, lộn xộn, hoặc không chịu phục tùng”. Tôi gạch dưới cụm từ “Không chịu phục tùng”.
1. Breakthrough:
Trong nghiên cứu phát triển, nếu chúng ta tiến hành theo phương pháp tuần tự
như tiến cho đến khi gặp một vật cản rất khó vượt qua và nếu có ai đó vượt qua
được thì người ta gọi là đột phá. Sau đột phá, đường đi vẫn theo đường cũ;
2. Disrupt: Không
theo đường cũ, phá vỡ phương pháp hiện có và tìm một cách khác. Vì lý do này
nên xin phép anh/chị tôi dịch Disruptive Innovation thành “Đổi mới sáng tạo
mang tính bước ngoặt”. Ví dụ về Disruptive Innovation có rất nhiều: PC được tạo
ra từ công ty IBM đã thay đổi thế giới điện toán, mạng Internet đã thay đổi
toàn bộ thế giới hiện đại, Email đã thay đổi toàn bộ hoạt động thư tín, Cellphone, rồi Smartphone, Cloud Computing, mạng
xã hội, …
3. Ngoài lề liên quan đến Disruptive Innovation : Dự án
Loon Project của Google (Google bây giờ là công ty con của Alphabet – có thể dự
án này thuộc Alphabet chứ không thuộc Google nữa) sẽ liên doanh với một đại
công ty của Việt Nam – xin được giấu tên :-) Các quả bóng bay trên tầng điện
ly của Alphabet sẽ phát tín hiệu xuống mặt đất và ở mặt đất chỉ cần một bộ thu
(modem) có ăng ten là được. Không biết Disruptive Technology này có làm cho cáp
đồng và cáp quang được rải đều khắp nơi hiện nay thành đồ thừa trong tương lai
hay không? Bên cạnh Loon Project còn có một dự án máy bay không người lái sử dụng
năng lượng mặt trời của Facebook cũng theo nguyên lý tương tự. Đặc điểm của các
dự án Disruptive dạng này là sẽ làm thay đổi truyền tin trong mạng Internet hợp
nhất (IoT), làm cho các mạng 3G, 4G trở thành quá khứ và biến các SIM, Global
SIM thành các IP V6 :-) Khi các SIM trong điện thoại của chúng ta là các IP V6
thì khi ra nước ngoài chúng ta khỏi phải làm động tác “Roaming” :-) Tuy nhiên
các nhà kinh doanh thuê bao di động sẽ rất đau đầu. Lưu ý với các anh/chị: đây
là tôi nhàn đàm cho vui thôi nhé, các anh/chị đừng tin. Xin đừng tin! :-)
4. Vũ trụ quan cũng trải qua nhiều khám phá bước ngoặt. Loài
người đã từng êm đềm với các định luật Newton thì đùng một cái, trong thuyết
Tương đối của mình, Einstein lại chứng minh được rằng hai hạt ánh sáng đi ngược
chiều nhau thì tốc độ của hạt này so với hạt kia cũng chỉ là 300.000 km/s, tốc
độ lớn nhất của vật chất là tốc độ ánh sáng! Và lạ lùng hơn nữa, nếu chúng ta
di chuyển được với tốc độ ánh sáng, thì thời gian sẽ ngừng lại (Từ Thức trong
Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ lên du thuyền vũ trụ có mấy ngày mà khi trở về
làng thì các bạn đồng trang lứa đã qua tuổi 80!). Gần đây, Stephen Hawking có
bàn đến Hố đen trong vũ trụ (mời anh/chị tham khảo http://edition.cnn.com/2015/09/03/opinions/lincoln-hawking-black-holes/index.html),
có một điểm disruptive là ông ấy bảo nếu chúng ta chẳng may bị Hố đen hút thì
chúng ta sẽ sang một vũ trụ khác và và vấn đề là chúng ta không thể quay trở về
vũ trụ này được nữa! Mọi người đang chờ Peer Review bài nói chuyện của Stephen
Hawking và nếu được xác thực thì … vũ trụ này cũng thật kỳ lạ!
5. Hiện nay, trong công nghệ, có một người có đầy các ý tưởng
disruptive là Elon Musk (https://en.wikipedia.org/wiki/Elon_Musk). Mời các anh/chị xem buổi ra mắt chiếc xe điện
Tesla Motors Model X (https://www.youtube.com/watch?v=RUz_EXSmp9w).
Các anh/chị mê xe sẽ không khỏi ngạc nhiên đâu. Và nếu các anh/chị xem loạt
video này: http://money.cnn.com/video/technology/2015/09/10/elon-musk-evolution.cnnmoney/index.html
thì anh/chị còn sững sờ với các ý tưởng như charge điện không dây, xây dựng hạ
tầng mạng lưới giao thông để các xe điện vừa di chuyển vừa charge điện,
SolarCity, HyperLoop, …
6. Đang có Techmart 2015, không biết có sản phẩm hay ý tưởng
Disruptive nào không, hoặc Breakthrough?
